Może... to reakcja na leki
Niektóre z nich, nawet te dostępne bez recepty, czasem powodują ospałość czy nadmierne znużenie. Tak się może zdarzyć, jeśli cierpisz na alergię i sięgasz po doustne preparaty antyhistaminowe. Objawy zmęczenia często pojawiają się także u osób z nadciśnieniem tętniczym, stale przyjmujących leki je wyrównujące. Podobne skutki możesz zaobserwować u siebie nawet po jednorazowym zażyciu środków us-pokajających. Jednak długotrwałe i przewlekłe wyczerpanie organizmu odczuwasz, wtedy gdy takie lekarstwa stosujesz regularnie.
Co trzeba zrobić? Uważnie przeczytaj ulotki dołączone do zażywanych lekarstw. Jeżeli się okaże, że skutkiem ubocznym terapii bywa zmęczenie, porozmawiaj z lekarzem, który ci je przepisał. Często możliwe jest zmniejszenie dawki preparatu lub zamiana na inny - niewywołujący senności czy spowolnienia reakcji. Nie przerywaj jednak kuracji na własną rękę.
Może... masz "ukrytą"cukrzycę
Niestety, zarówno ta typu I (insulinozależna), jak i typu II (insulinoniezależna) może nie dawać zauważalnych sygnałów przez długi czas. Tymczasem nierozpoznana, a więc i nieleczona, powoli niszczy organizm. Uszkadza serce, nerki i oczy. Przyczyn cukrzycy jest wiele, ale główny objaw zawsze ten sam - we krwi krąży zbyt dużo cukru. Zamiast trafiać do komórek, gdzie glukoza wykorzystywana jest jako paliwo, gromadzi się ona we krwi. Wtedy komórki zostają pozbawione źródła energii. To dlatego, jeżeli masz cukrzycę, czujesz się ciągle zmęczona. Często też oddajesz mocz, a także, mimo sporego apetytu, bardzo szybko tracisz na wadze. Możesz być również rozdrażniona i cierpieć z powodu nawracających pleśniawek jamy ustnej czy grzybicy pochwy.
Co trzeba zrobić? - Sprawdź poziom glukozy we krwi. Badanie takie wykonuje się na czczo (co najmniej 8 godzin po ostatnim posiłku). Jest ono konieczne zwłaszcza wtedy, gdy ktoś z twoich bliskich krewnych cierpi (lub cierpiał) na cukrzycę albo miałaś podwyższony poziom glukozy, będąc w ciąży. Jeśli wynik nie będzie w normie, musisz od razu pójść do lekarza. Dzięki szybkiemu rozpoznaniu i rozpoczęciu leczenia unikniesz wielu groźnych powikłań.
- Pamiętaj także, by utrzymywać prawidłową wagę ciała. Cukrzycy sprzyja bowiem nadwaga lub otyłość. Zrezygnuj więc z jedzenia słodyczy i zacznij uprawiać jakiś sport.
Może... brak ci żelaza
Pierwiastek ten znajduje się w hemoglobinie (barwniku krwinek czerwonych), która odpowiada za dostarczanie tlenu do komórek. Gdy zaczyna brakować żelaza, organizm nie wytwarza dostatecznie dużo erytrocytów lub mają one za mało hemoglobiny. Twoje ciało jest wtedy niedotlenione i dlatego czujesz się stale zmęczona i senna oraz masz problemy z koncentracją. Dokuczają ci bóle i zawroty głowy, a czasem bywasz bliska omdlenia. Łatwo też łapiesz infekcje, rozdwajają ci się paznokcie i wypadają włosy. Niedokrwistość spowodowana niedoborem żelaza dotyka aż co czwartą kobietę. Sprzyjają jej obfite miesiączki, intensywne odchudzanie się lub wyczerpujące treningi w siłowni.
Co trzeba zrobić?
- Zgłoś się do internisty po skierowania na morfologię, która pozwala określić m.in. liczbę czerwonych ciałek i poziom hemoglobiny, oraz na badanie poziomu żelaza w surowicy. Ich wyniki wykluczą lub potwierdzą niedokrwistość.
- Na co dzień jadaj więcej czerwonego mięsa i wątróbki. Zawarte w nich żelazo najłatwiej jest przyswajane przez organizm. Do jadłospisu powinnaś też wprowadzić szpinak, sałatę, rośliny strączkowe oraz pełnoziarnisty chleb czy kaszę gryczaną. Choć zawierają one słabiej przyswajalne żelazo, jest ono równie cenne.
- Jeśli odczuwasz tylko niewielkie dolegliwości, możesz bez recepty kupić środki zawierające żelazo. Pamiętaj jednak, że dziennie potrzebujesz 18 mg tego pierwiastka i nie powinnaś przekraczać tej dawki. Zażywając preparaty z żelazem, sięgaj po witaminę C. W jej towarzystwie pierwiastek ten lepiej się wchłania.
Może... chorują twoje mięśnie
Ciągłe znużenie bywa też oznaką fibromialgii (głównie chorują kobiety). Jej objawami są rozległe i silne bóle przyczepów mięśniowych oraz uczucie sztywności całego ciała, a także bóle głowy i nadwrażliwość na zimno. Dolegliwości te nasilają się po wstaniu osoby chorej z łóżka i utrudniają poruszanie się. Często pojawiają się stany lękowe, obniżony nastrój oraz kłopoty ze snem.
Co trzeba zrobić?
- Nie zwlekaj z wizytą u reumatologa. Zbada on twoją wrażliwość na dotyk w 18 charakterystycznych punktach na całym ciele. Ból odczuwany co najmniej w 11 z nich może świadczyć o fibromialgii. W razie jej potwierdzenia ważne jest, abyś szybko rozpoczęła leczenie.
Może... tarczyca źle funkcjonuje
Wydziela ona hormony, dzięki którym masz energię niezbędną do życia. Czasem jednak równowaga hormonalna zostaje zaburzona. Dochodzi wtedy do nadprodukcji hormonów tarczycy (nadczynność) lub ich niedoboru (niedoczynność). Chociaż są to różne choroby, łączy je jeden wspólny objaw: uczucie ciągłego zmęczenia. Przy nadczynności tarczycy masz ponadto kłopoty ze snem, nadmiernie się pocisz, jesteś nadpobudliwa i szybko chudniesz. O niedoczynności tarczycy świadczy zaś gwałtowne przybieranie na wadze.
Co trzeba zrobić?
- Wybierz się do lekarza pierwszego kontaktu, który skieruje cię na dodatkową konsultację do endokrynologa.
Może... powodem jest brak snu
Na przemijającą bądź stałą bezsenność cierpi co trzecia kobieta. Po nieprzespanej nocy następnego dnia brakuje ci energii. A to dlatego, że kiedy śpisz, w organizmie odbywa się mały "remont". Do mięśni i nerek napływa więcej krwi (co sprzyja oczyszczaniu organizmu). Spada też poziom hormonów stresu. By zregenerować siły, potrzebujesz ok. 8 godzin snu na dobę. Jeśli jednak tyle sypiasz, a mimo to wstajesz bardzo zmęczona, możesz cierpieć na tzw. sen nieefektywny. Jego przyczyną może być zarówno poważna choroba, jak i hałasy za oknem czy zbyt wysoka temperatura w sypialni.
Co trzeba zrobić?
- Zasięgnij porady psychiatry, zwłaszcza jeśli w ciągu miesiąca białe noce zdarzają ci się co najmniej trzy razy w tygodniu.
Gdy odczuwasz nieustanny brak sił
Obezwładniające uczucie wyczerpania, które utrzymuje się przez co najmniej pół roku, może być spowodowane zespołem przewlekłego zmęczenia (syndrom chronicznego zmęczenia). Wielu lekarzy traktuje go już jako odrębną chorobę i próbuje leczyć. Poza długotrwałym znużeniem i apatią chorzy mają trudności z koncentracją i pamięcią. Skarżą się również na bezsenność i bóle mieśni. Stale także mają stan podgorączkowy i powiększone węzły chłonne. Jedną z przyczyn jest życie w ciągłym napięciu. Chroniczne zmęczenie bywa też spowodowane przewlekłą infekcją wirusową, np. zapaleniem wątroby typu C.